Gedragswetenschappers met trauma-expertise ingezet bij hulpverlening aan minderjarige vluchtelingen

Minderjarige vluchtelingen die zonder ouders vluchten uit hun land van herkomst, maken tijdens hun reis vaak nare dingen mee. Eenmaal in Nederland komt er weer veel op hen af. In de drukte van het opbouwen van een nieuw leven is er vaak weinig ruimte voor het verwerken van die traumatische gebeurtenissen. Bovendien is er vaak sprake van terughoudendheid richting psychologische hulp, wat het verwerken van trauma’s in de weg staat. Jeugdformaat start nu met het betrekken van gedragswetenschappers met trauma-expertise en kennis van cultuursensitief werken bij deze doelgroep. 

De AMV

‘Sinds 2015 verlenen we binnen Jeugdformaat hulp aan alleenstaande minderjarige vluchtelingen,’ vertelt Suzanne, praktijkbegeleider binnen de hulp aan alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV). ‘Deze jongeren, vaak tussen 15 en 18 jaar oud, wonen in kleinschalige woongroepen waar overdag een mentor aanwezig is. Die helpt hen bij alle praktische zaken rondom het opbouwen van een leven hier in Nederland. Deze mentoren zijn ook het eerste aanspreekpunt voor de jongeren wanneer ze hun zorgen willen delen. Ook traumatische ervaringen delen de jongeren vaak als eerste met de mentor.’

Praten over trauma

Dat praten over trauma’s lastig is, weet jeugdzorgwerker Mohammed. Hij werkt als mentor op een kleinschalige woongroep. ‘Wij willen de jongeren graag helpen en begeleiden richting psychologische hulp voor hun trauma’s als ze dat nodig hebben, maar dat is soms een uitdaging. Ze zijn niet altijd open over de nare dingen die ze hebben meegemaakt, of zijn erg terughoudend richting psychologische hulp. Hulp zoeken bij een psycholoog is in sommige culturen namelijk niet vanzelfsprekend of er wordt zelfs op neergekeken. Praten over trauma’s is ook moeilijk, maar wij zijn er om hen daarin te helpen. Wij willen ze graag een duwtje geven in de juiste richting, zodat ze uiteindelijk de stap maken naar een psycholoog en hun trauma’s kunnen gaan verwerken.’

Verbinding met hulpverlening

De stap naar traumabehandeling is echter niet zomaar gemaakt, zoals Mohammed uitlegt. Bovendien was psychologische hulp vanuit instellingen soms minder beschikbaar door de coronamaatregelen. ‘Om die redenen is besloten om een aantal van onze eigen gedragswetenschappers vanuit Diagnostiek en Behandeling te koppelen aan de mentoren van de AMV,’ vertelt zorgmanager Sandra van der Klooster. ‘Dit zijn gedragswetenschappers met trauma-expertise en kennis van cultuursensitief werken. Op deze manier zijn de lijnen korter, is ondersteuning snel en laagdrempelig beschikbaar voor onze mentoren en jongeren en maken we nog beter gebruik van de expertise in Diagnostiek & Behandeling binnen onze eigen organisatie. De samenwerking met de specialistische GGZ blijven wij ook actief opzoeken.’ Praktijkbegeleider Suzanne is blij met deze stap. ‘De inzet van deze gedragswetenschappers is een toegang tot kennisdeling en tips voor omgaan met de problematiek van de jongeren die wij begeleiden. Het maakt hét verschil tussen de begeleiding die wij al bieden en de stap naar hulpverlening die we graag in ons aanbod hebben, omdat we merken dat daar behoefte aan is.’

Cultuursensitief werken

Maartje is een van de gedragswetenschappers die zich zal gaan inzetten voor deze jongeren. ‘Wij gaan fysiek naar de woongroepen toe,’ vertelt ze. ‘Dat werkt drempelverlagend. We zijn ons er zeer van bewust dat dat belangrijk is, juist omdat er binnen deze doelgroep veel stigma heerst op psychologische hulp. Om die reden leggen we ook contacten met andere experts, zoals Nidos, Centrum 45 en culturele mediators, en zijn we aan het uitzoeken hoe we met hen kunnen samenwerken om zo cultuursensitief mogelijk te werk te gaan. Er zijn al succesvolle behandelingen afgerond door collega’s die EMDR-behandelaar zijn. En ik heb al een aantal consultatiegesprekken met mentoren gevoerd, waarin ik praktische tips over bijvoorbeeld gesprekstechnieken kon geven. Een mooie start: ik kijk uit naar wat we nog meer kunnen gaan doen.’

Korte lijnen

Mentor Mohammed heeft kortgeleden zijn eerste consultatiegesprek gehad. ‘Een jongen op mijn groep was ontzettend gesloten. Ik vermoedde een trauma, maar ik kwam maar moeilijk tot een diep gesprek met hem. De gedragswetenschapper gaf me advies en praktische voorbeelden over wat ik kon zeggen, en welke vragen ik wel of juist beter niet kon stellen. Uiteindelijk hebben we hem richting een psycholoog kunnen begeleiden. Het is zo fijn om deze korte lijnen met hen te hebben. Daardoor voel ik me zekerder in mijn gesprekken met de jongeren.’ Praktijkbegeleider Suzanne voegt nog toe: ‘Ik vind dit team een feest om in te werken en ben trots op wat we hebben opgebouwd vanaf eind 2015. Er werken flexibele collega’s, die vanuit hun hart en met veel kennis en kunde zorg dragen voor deze mooie doelgroep. De drive om wat we doen te verbeteren en uit te breiden, vind ik echt fantastisch.’

Meer lezen over (trauma)behandeling of een jeugdige opgeven?

Onze hulp

Ambulante hulp in het gezin

Eerstelijns ondersteuning aan gezinnen door onze gezinscoaches. Ze bekijken samen met de jongeren en hun ouders welke problemen er spelen en wie hierbij kan helpen.

Ambulante spoedhulp

Als de veiligheid van een kind acuut in gevaar komt, dan de-escaleren en stabiliseren wij met ambulante spoedhulp de crisissituatie. Zodat de veiligheid van het kind weer gewaarborgd wordt.

Jongeren coaching

Ondersteuning en begeleiding voor jongeren bij de uitdagingen die zij dagelijks ondervinden. We versterken hun competenties en praktische vaardigheden die ze nodig hebben om op eigen benen te kunnen staan.

VUHP

Praktische en intensieve ondersteuning op maat om er voor te zorgen dat kinderen veilig thuis kunnen blijven wonen

Daghulp

Specialistische integrale behandelprogramma’s voor kinderen met complexere problematieken. Deze programma’s worden in overleg met ouders en school, kinderdagverblijf of sportclub afgestemd en op maat gemaakt voor het kind.

OJ

Voorkomt verder vastlopen in het onderwijs voor leerlingen ( 8 – 18 ) met gedragsproblemen, depressiviteit, angstklachten, eetproblemen, negatief zelfbeeld, agressie of lichamelijke klachten zonder medische oorzaak.

Ouderschap Blijft

Bij ontwikkelingsproblemen van kinderen die een scheiding hebben gemaakt. Wie bieden ondersteuning bij het oplossen van conflicten, het maken van goede afspraken en het verbeteren van de communicatie tussen de ouders.

Begeleide bezoeken

Wanneer een kind uit huis is geplaatst.

Pleegzorg

Pleegzorg betekent dat een kind tijdelijk in een ander gezin gaat wonen, bij pleegouders. Er zijn verschillende vormen voor diverse situaties afhankelijk van de behoefte van het kind.

Verblijf in een gezinshuis

Als gedragsproblemen bij een kind of jongere zo heftig zijn dat thuis en in een pleeggezin wonen niet meer kan. Bij deze opvang is er intensieve begeleiding van een professionele hulpverlener: de gezinshuisouder.

Verblijf in een residentiële voorziening

Hier krijgen kinderen en jongeren de kans om op een rustige en veilige plek te werken aan hun toekomst. Wij bieden verschillende vormen van opvang in een residentie afhankelijk van de behoefte.

HGD intake

Staat voor Handelingsgerichte Diagnostiek en is een uitgebreide intake.

Diagnostiek en behandeling

Wanneer jongeren van twaalf jaar en ouder extra structuur en begeleiding nodig hebben. Dit gebeurt i.s.m. GGZ en LVB-experts.