Integraal Ambulant Team werkt met JIM

Ze zag de jongste kinderen geboren worden. Ze zaten altijd bij haar op schoot en ze wiegde hen wanneer zij huilden. Ze voelt zich sterk verbonden met de kinderen en wil dat het goed met hen gaat. Dit is de reden dat Lucia van harte ja zei toen zij werd gevraagd om JIM te worden voor de twaalfjarige William, zoon van haar buurvrouw en - al dertig jaar - vriendin.

Wat houdt dat eigenlijk in, een JIM?
JIM staat voor Jouw Ingebrachte Mentor en is een mentor uit de omgeving van de jongere, die door de jongere zelf wordt uitgekozen. De mentor is een vertrouwenspersoon voor de jongere en geeft de hulpverlener advies over de gewenste oplossingsrichting van de problemen. De JIM en ambulant hulpverlener werken gelijkwaardig met elkaar samen.

Ambulant hulpverlener Soufian, vanuit Jeugdformaat werkzaam in het Integraal Ambulant Team (IAT), vertelt dat zijn insteek is dat hij het niet beter weet dan de JIM. “Het samenwerken met een JIM is het samenvloeien van expertise van de hulpverlener en kennis van de dagelijkse praktijk van het gezin. Hierdoor kan het in de praktijk best haalbare plan bedacht worden.”

Hebben alle jongeren een JIM?
Liselore, namens Ipse de Bruggen werkzaam binnen Integraal Ambulant Team, vertelt dat zij en haar collega’s tijdens het eerste gesprek aan ouders en jongere vragen wie hen kan helpen. “Sommige jongeren en hun ouders weten direct iemand die de JIM zou kunnen zijn en zijn het hier ook direct met elkaar over eens. Er zijn echter ook gezinnen waarbij het vinden van een JIM een langduriger proces is. Ouders en kinderen zijn het niet altijd met elkaar eens over wie de JIM kan zijn. Ouders vinden het bijvoorbeeld soms moeilijk om een JIM toe te laten uit schaamte, omdat zij problemen in het gezin liever niet met bijvoorbeeld een sporttrainer willen bespreken.” Liselore investeert dan in het opbouwen van vertrouwen bij de ouders en bespreekt het nut van een JIM. “We geloven dat de oplossing in het gezin ligt.”

Hoe is het om JIM te zijn?
Lucia wil open en transparant zijn naar het gezin en de betrokken hulpverleners, maar soms is het zoeken naar balans. “Ik zie een risico dat moeder mijn betrokkenheid afwijst als ik me te confronterend opstel.” Anderzijds merkt Soufian op dat Lucia veel kan zeggen tegen moeder, meer dan een hulpverlener zou kunnen. Een grote kwaliteit van Lucia is dat zij de taal spreekt van Williams moeder, maar ook die van de hulpverleners. Hierdoor kan ze goed aansluiten en moeder op een positieve en directieve manier confronteren. Soufian merkt dat de boodschap van Lucia aankomt bij moeder, ze raakt moeder.

Verandert het werk van de hulpverlener door het werken met JIM?
Liselore vertelt dat het werken met JIM een verandering in de mindset vraagt. “Bij het eerste gesprek met het gezin ligt de focus op wie kan je kan helpen, in plaats van op het wat. Nadat JIM gestart is, fungeert de hulpverlener voornamelijk als coach voor JIM.” Voor Soufian betekent het werken met JIM een grote verandering in zienswijze. Waar hij voorheen geneigd was taken over te nemen, vraagt deze manier van werken ‘op zijn handen zitten‘, loslaten en vasthouden tegelijk en vertrouwen op het oplossend vermogen van het gezin. “Hieraan zijn wel grenzen als de veiligheid van de kinderen in gedrang komt. Daar worden vooraf afspraken over gemaakt. De ambulant hulpverlener zal onveiligheid altijd melden.” Ook Emily, verpleegkundig specialist voor GGZ Delfland en werkzaam in het IAT, ervaart een grote verandering ten opzichte van haar eerdere werkwijze. “Ik vind het het waard om op een andere manier te leren werken, omdat deze werkwijze de kwaliteit verbetert.” Zij merkt dat zij en haar collega’s verder komen in gezinnen waarin hulpverlening hiervoor telkens vastliep.

Wat is de meerwaarde van IAT en JIM?
Soufian, Liselore en Emily vertellen dat het werken binnen het IAT hun expertise vergroot, omdat zij elkaar regelmatig zien op een gezamenlijke werkplek, tijdens vergaderingen, casuïstiek en intervisie. Er zijn korte lijnen en aanvullende hulp van GGZ Delfland, Ipse de Bruggen of Jeugdformaat, kan snel ingezet worden. De meerwaarde van JIM is dat hij of zij het gezin goed kent en hierdoor veel weet van de achtergrond van het gezin. Emily vertelt over een situatie waarin ouders niet instemden met behandeling. “De JIM kon doorvragen en ervaringen met het gezin delen waar de hulpverlening dit niet kon. Hierdoor kwam het echte probleem boven tafel. Daarnaast is JIM er ook buiten kantoortijden en in het weekend. JIM blijft bovendien betrokken als de hulpverlening stopt.

Het Integraal Ambulant Team is sinds november 2017 gestart met het integreren van de JIM-aanpak binnen het IAT. Tot nu toe zijn er 10 JIM’s actief binnen hulpverleningstrajecten. Dit heeft geleid tot positieve en enthousiaste reacties bij de jongeren en hun gezinnen, gemeentelijke jeugdteams en de ambulant hulpverleners. Jeugdformaat participeert in een landelijk onderzoek naar de langetermijneffecten van de JIMaanpak. Vanwege privacy zijn de namen Lucia en William gefingeerde namen.

Spreekt dit werk je aan? Wij zijn op naar collega's!