Een student die steeds vaker afwezig is. Een jongere die vastloopt op school doordat er thuis van alles speelt. Of een student die eigenlijk allang dreigt af te haken, maar met de juiste begeleiding toch zijn diploma haalt. Voor Youssra El Masoudi zijn dat de situaties waarin haar werk als zorgcoördinator begint.
Youssra begon ooit als stagiaire schoolmaatschappelijk werk bij Schoolformaat. Ze studeerde er af, bleef hangen en merkte gaandeweg dat het coördinerende werk haar steeds meer trok. Inmiddels werkt ze als zorgcoördinator binnen het mbo, bij een doelgroep die volgens haar om een heel eigen aanpak vraagt.
“Wij helpen studenten (16+) richting niveau 2 of werk, waarbij zij voorbereid worden op toekomstige uitdagingen op de arbeidsmarkt. De hulpvragen zijn vaak uiteenlopend en vragen maatwerk.”
Studenten die meer nodig hebben dan alleen onderwijs
Een gemiddelde werkdag van Youssra begint met een korte dagbespreking met collega’s. Samen met collega's, leerkrachten en SLB'ers worden de belangrijkste zaken besproken. Daarna volgen gesprekken met studenten, ouders, externe partners, of overleggen met collega's.
“We bespreken alle studenten in de BILA, maar sommige vallen op. Dan hoor je bijvoorbeeld over eventuele verzuim, hoe iemand is in de klas en of er signalen zijn waar zorgen over zijn. Ook de groep als geheel komt naar voren. Hoe gaat het in de klas?”
De hulpvragen die ze veel tegenkomt zijn divers. Verzuim speelt regelmatig een rol, net als motivatieproblemen. Daarnaast ziet ze veel studenten die het financieel moeilijk hebben. “Veel studenten werken na school of 's nachts om rond te komen en familie te kunnen ondersteunen in land van herkomst/hier in NL. Daarnaast voelen zij zich verantwoordelijk om familie in een AZC de weg te wijzen in Nederland, bijvoorbeeld mee te gaan naar afspraken met instanties etc. (naast hun eigen afspraken). Het verzuim loopt dan al snel op, ondanks de motivatie om een diploma te halen. Ze moeten lastige keuzes maken. De zorgen en verantwoordelijkheden zijn soms te veel voor de student.” Juist omdat de doelgroep zo specifiek is, kijkt Youssra altijd verder dan alleen de afwezigheid of de tegenvallende resultaten. “Vaak zit er iets achter. Dan wil je eerst weten wat er speelt voordat je gaat kijken wat iemand nodig heeft.”
“Je bent er voor ze, maar afspraken blijven afspraken”
Als er één zin is die volgens Youssra en haar collega’s het werk samenvat, dan is het deze: "Hard op de afspraken, zacht op de relatie."
“We bouwen echt een relatie op met studenten,” legt ze uit. “Je bent er voor ze. Je gaat het gesprek aan en probeert te begrijpen wat er speelt. Maar tegelijkertijd blijf je wel school. Afspraken blijven afspraken.” Ze vertelt over een student waarbij het verzuim steeds verder opliep. “Je zag gewoon dat het niet lekker ging. Dan ga je het gesprek aan met elkaar, onderzoeken wat er speelt en we maken afspraken met elkaar. Soms is een berichtje naar de student genoeg; ‘ik heb je vandaag/afgelopen dagen gemist op school, alles oke?’”
Volgens Youssra zit daar juist de kracht. “Studenten merken dat je betrokken bent. Dat je niet alleen controleert, maar dat je ook wilt weten hoe het gaat. Tegelijkertijd laat je zien dat je verwachtingen hebt.” Want uiteindelijk draait het op het mbo vaak om een heel concreet doel. “Wij willen dat studenten hun diploma halen. Daar werken we met elkaar naartoe.”
Je doet het nooit alleen
Bij vrijwel iedere student die Youssra noemt, spelen meerdere mensen een rol. Ouders, docenten, SLB’ers, hulpverlening of externe partijen. Volgens haar kun je begeleiding nooit alleen doen. “Je hebt altijd een netwerk nodig.”
Dat zag ze bijvoorbeeld bij een student die veel verzuimde en in het criminele circuit terecht was gekomen. Rond de tafel zaten de ouders, de SLB’er, de jeugdreclassering en school. “We hebben met elkaar afgesproken wat we verwachtten. Dat hij naar school kwam en zijn diploma ging halen. Daarna zorg je dat iedereen die betrokken is dezelfde informatie heeft en dezelfde kant opkijkt. Het doel is om een diploma te halen, maar wat is daar voor nodig en van wie/wat? De student staat centraal. Wat motiveert hem/waar krijgt hij energie van?”
Een ander voorbeeld dat haar is bijgebleven, gaat over een student waarbij het langere tijd niet goed ging. Dit was dan wel op de VO school waar ze voorheen werkte, maar de werkwijze was hetzelfde. “Ik had gesprekken met deze persoon, daarnaast waren de school, ouders, jeugdformaat en andere betrokkenen van groot belang om deze leerling de juiste/goede ondersteuning te kunnen geven. Samenwerking was hier heel belangrijk, maar ook dat we allemaal dezelfde kant opkeken. We hebben echt een netwerk om haar heen gebouwd en haar op die manier de juiste ondersteuning en hulp kunnen bieden.” Tegelijkertijd werd gekeken naar wat haalbaar was. “We keken naar de haalbaarheid en paste waar nodig het rooster aan, zodat de leerling in staat was om onderwijs te volgen maar ook te werken aan de mentale gezondheid. Het was van belang dat iedereen betrokken bleef en met elkaar afstemde.”Je levert dus echt maatwerk.
Ook ouders spelen hierin een grotere rol dan soms wordt gedacht. “Veel ouders onderschatten hoeveel invloed ze hebben. Soms moeten we echt aan ouders trekken om betrokken te raken. Terwijl je juist ziet hoeveel verschil dat kan maken.” Ze vertelt over een moeder die een gesprek wilde verplaatsen vanwege een verjaardag van een jonger kind. “Dan zeggen wij ook weleens: mevrouw, uw kind gaat misschien niet slagen.” Volgens Youssra komt betrokkenheid in allerlei vormen terug. “Soms zie je ouders die er onvoorwaardelijk zijn voor hun kind. Dat ze komen als het nodig is, vragen stellen en meedenken. Dat is eigenlijk wat je ieder kind gunt, maar helaas door verschillende redenen niet altijd mogelijk is.”
Als ze één boodschap mag meegeven aan ouders, hoeft ze daar niet lang over na te denken. “Sta open voor de samenwerking. Neem contact op, stel je vragen en schaam je niet. Juist door samen te werken kun je veel betekenen voor een student en patronen doorbreken.” Want uiteindelijk draait haar werk niet om dossiers, vergaderingen of afspraken. Het draait om jongeren die een kans krijgen om verder te komen.
